Hayvan Kısırlaştırmanın Önemi ve Faydaları
Ankara Veteriner
Günümüzde barınaklarda binlerce hayvanın hayatına ötenazi yapılarak son veriliyor. Sadece Amerika'da ötenazi yapılan hayvan sayısı yıllık 8 milyona ulaşıyor. Birçok sivil toplum kuruluşu ise bu sayıyı düşürmek adına hayvan kısırlaştırma klinikleri açıyor ve hayvanlarının kontrolsüz üremesinin önüne geçmeye çalışıyor.
1. İstenmeyen yavruların doğumunun engellenmesi
Hayvan popülasyonunun kontrolsüz artışı ve çok sayıda yavru hayvanın bakıma muhtaç şekilde sahipsiz ve sokakta kalması, aslında hayvan sahiplerinin sorumsuzluğu nedeniyle ortaya çıkıyor. Her yıl binlerce yavru veya yaşlanmış tekrar kedi sahiplendirilmek üzere hayvan barınaklarına terk ediliyor. Ancak, bu hayvanların çoğu sahiplendirilmek bir yana, henüz hayvan barınağına alışamadan ötenazi sonucu hayatını kaybediyor. Bu tür sonu üzücü biten süreçlerin yaşanmaması adına kedilerin kontrolsüz şekilde yavrulamasının önüne geçmek, istenmeyen yavruların doğumunu önceden engellemek hayvanseverlerin kedileri için yapabilecekleri en büyük iyiliklerin başında geliyor.
Ücret karşılığında sahiplendirme düşünülmemeli
Kimi kedi sahiplerinin, özellikle çoğunluk tarafından beğenilen kedi türlerine sahip insanların, maddi bir çıkar elde etmek için bilinçli şekilde hayvanın gebeliğine ön ayak olduğu durumlar görülebiliyor. Ancak bilinmeli ki, bu tür düşünceler etik değerlerin ötesinde, her zaman hedeflenen şekilde sonuçlanmıyor. Kedinin doğum esnasında meme iltihabı gibi herhangi bir enfeksiyon kapması veya doğumun normal yollarla değil de sezaryen şekilde gerçekleşmesinin gerekmesi durumunda, maddi bir çıkar elde etmekten çok yapılacak harcamalar dolayısı ile zarar da edilebilir.
2. Sokak kedilerinin sayısının azaltılması
Kedilerin genç yaşta kısırlaştırılması, istenmeyen yavruların sokağa veya barınaklara bırakılmasını önlerken çevre ve insalar için de tehlikeli olmalarının önüne geçiyor. Sokaklarda yabani bir biçimde gelişen kediler, insanlar ve diğer hayvanlar için de zararlı etkileri olabilecek birtakım hastalıklar taşıyabiliyor. Herhangi bir ısırma veya tırmalama durumunda insanlara kuduz gibi hastalıklar bulaştırabilirken evcil hayvanlarına da parazitler FIV, FIA ve kuduz gibi hastalıkların geçmesine sebep olabiliyorlar. Tüm bunların yanında hiçbir hayvanseverin dilemeyeceği şekilde, sokakta kalan kediler açlık, diğer hayvanlarla rekabet gibi sorunlar ile baş etmek durumunda kalabiliyor; hayvanseverlerin de onların yaşam şartlarını geliştirebilmek için efor ve maddi kaynak harcamalarına neden olabiliyorlar.
3. Yumurtalık ve rahim ile ilgili hastalıkları engellemek
Dişi kedilere daha küçükken yapılacak kısırlaştırma operasyonu, onların rahim kanseri, yumurtalık kanseri, polikistik yumurtalar, rahim iltihabı(genellikle doğumdan sonra rahim duvarının iltihaplanması sonucu meydana gelir) ve kistik endometrium hiperplazisi(rahim duvarındaki büyük kistler) gibi yumurtalık ve rahim hastalıklarına yakalanmasını engeller.
4. Hormon hastalıklarının önüne geçmek
Yukarıda sayılan hastalıkların yanı sıra, kedilerde projesteron gibi doğurganlık hormonlarının artışı çeşitli hastalıklara sebep olabiliyor. Şeker hastalığı bu hastalıklara görsterebilecek rahatsızlıklardan biridir. Projesteron vücuttaki insülin reseptörlerini engelleyerek vücutta insülin direncine neden olur. Şeker hastası olan bir kediye uygulanacak insülin tedavisi de projesteron hormonunun varlığı nedeniyle başarıya ulaşamaz. Bu sebeple hemen hemen tüm veterinerler, şeker hastalığına yakalanmış bir kedinin tedavi sürecinden daha olumlu sonuçlar alabilmek için sahiplerine kedinin kısırlaştırılmasını önerirler. Aynı zamanda akromegali (kemik irileşmesi), epilepsi ve kedi cushing sendromu (hiperadrenokortisizm), kedilerdeki doğurganlık hormonlarının artışı sonucu görülen diğer hastalıklardan bazılarıdır.
5. Hormon kaynaklı davranışsal sorunları engellemek
Östrojen ve projesteron hormonları dişi kedilerin dişi gibi hissetmesini ve davranmasını sağlayan hormonlardır. Ancak aynı zamanda bu hormonlar kedilerin bazı istenmeyen davranışlar sergilemesine de neden olur. Tüm kediler bu hormonlarında artış meydana geldiğinde erkek kedileri çağırma ve aşırı cinsel ilişki isteği gibi davranışlar gösterirler. Özellikle erkek kedileri çağırıken, çoğu kedi sahibi hayvanının acı çektiğini; hatta böyle bir durumla ilk kez karşılaşan kedi sahipleri kedilerinin hasta veya yaralanmış olduğu düşünür. Kimi zaman ise çiftleşme dönemi gelen kediler aşırı stresli olabilir ve sahiplerine karşı tırmalama ısırma gibi saldırgan davranışlar gösterebilir. Aynı zamanda, hemen hemen her kedi sahibinin bir kere yaşadığı evden kaçma vakaları, genelde bu hormonların yüksek oranda salgılandığı dönemlere denk gelir. Kediler cinsel partner bulabilmek adına yuvalarından kaçar ve kimi zaman bir daha bulunamazlar. Tüm bu sorunlu davranışlar da gösteriyor ki, hem kedinin daha sağlıklı bir yaşam sürmesi hem de sahibinin daha az sorunla karşılaşması için kedilerin kısırlaştırılması çok önemli faydalar sağlıyor.
